معرفتی که از راه یادآوری معرفت‌های پیشین حاصل می‌شود، تا چه اندازه معتبر و باارزش است؟

بسیاری از معرفت‌های ما به مدد یادآوری چیزهایی است که از پیش دانسته‌ایم. مقصود از یادآوری، معنای عامی است که هم به ‌یاد آوردن را شامل می‌شود، و هم به ‌یاد داشتن را. در واقع، به ‌یاد داشتن و به ‌یاد... مطالعه بیشتر...

تجربه چیست و ارزش معرفتی آن چقدر است؟

قوانین کلی علوم تجربی از راه تجربه به ‌دست می‌آیند. از باب مثال، فیزیک‌دانان از راه تجربه نقطۀ انجماد، نقطۀ ذوب و نقطۀ تبخیر مواد گوناگون را تعیین می‌کنند. اینکه راه تجربه دقیقاً چیست، از مباحث معرفت... مطالعه بیشتر...

معرفتی که از راه استناد به معرفت دیگران به‌صورت تقلید یا رجوع به متخصص به دست می‌آید، از چه ارزش و اعتباری برخوردار است؟

اگر راه معرفت ما به چیزی، این باشد که بدانیم کسی دیگر آن معرفت را دارد، و ما به جهت ویژگی‌های او، مثل صلاحیت و تخصص، همان معرفت را پیدا کنیم، معرفت ما از راه استناد به معرفت دیگران حاصل شده است. پس... مطالعه بیشتر...

معرفت حاصل از راه نقل تا چه اندازه ارزش و اعتبار دارد؟

بخش وسیعی از معرفت‌های ما از اخبار و اطلاعاتی تشکیل می‌شود که دیگران برای ما نقل می‌کنند. مثلاً اطلاع ما از وقایع تاریخی، و آنچه از طریق انواع رسانه‌ها به ‌دست می‌آوریم، از همین راه است. همچنین برای... مطالعه بیشتر...

با تعقل، چه فعالیت‌های ادراکی صورت می‌گیرد؟ اعتبار معرفتی آن در چه حدی است؟

به‌کارگیری قوۀ عقل در حصول معرفت را تعقل می‌نامیم. ما با کمک عقل، فعالیت‌های ادراکی فراوانی انجام می‌دهیم که می‌توان آنها را در چهار فعالیتِ درک مفاهیم کلی، تجزیه و ترکیب مفاهیم، تصدیق بی‌واسطه، و... مطالعه بیشتر...

ارزش معرفتی تصدیق‌های حسی در چه حدی است؟

از راه حس، هم تصورها و هم تصدیق‌های حسی حاصل می‌شوند. اما مسئلۀ ارزش علم در بارۀ تصورها قابل طرح نیست. همچنین تصدیق‌های حسی ما عموماً با استدلال روشنی همراه نیستند، تا جایی ‌که برخی اندیشمندان این ‌... مطالعه بیشتر...

معرفت حسی چیست و با حس، چه چیزهایی را می‌توان شناخت؟

بی‌شک بسیاری از معرفت‌های ما با قوا و ابزارهای حسی صورت می‌گیرند. معرفت ما به دیدنی‌ها، شنیدنی‌ها، چشیدنی‌ها، بوییدنی‌ها و لمس‌کردنی‌ها مرهون حواس پنج‌گانۀ ظاهری‌اند. انسان، با برخورداری از قوای خاصی... مطالعه بیشتر...

اعتبار معرفت شهودی در چه حدی است؟

گرچه معرفت‌های حضوری بدون واسطه به ‌دست می‌‌آیند، یعنی با وجود معلوم نزد شخص عالم، خودبه‌خود علم حضوری نیز وجود دارد، و برای علم پیدا کردن به چنین معلومی نیاز به استفاده از هیچ ابزار یا واسطه‌ای، و... مطالعه بیشتر...

مقصود از راه معرفت چیست؟ و راه‌های معرفت کدامند؟

مقصود از راه معرفت، روشی است که با آن می‌توان معرفت‌های معتبر و درخور اعتمادی به ‌دست آورد. اما برای آنکه چیزی را راه معرفت بشماریم، لازم نیست همۀ معرفت‌هایی که با آن حاصل می‌شوند، معتبر باشند، بلکه... مطالعه بیشتر...

منظور از مبناگرایی در دانش معرفت‌شناسی چیست؟

مجموعۀ معرفت‌ها را، از جهت اعتبار و ارزش، می‌توان به درختی تشبیه کرد که ریشۀ آن علم‌های حضوری است، و علم‌های حصولی بر آنها استوارند. نیز برخی معرفت‌های حصولی بسیار عام و کلی‌اند و در حکم تنۀ درخت‌اند... مطالعه بیشتر...

صفحه‌ها