فرض کنید با روش کاملاً معتبر میدانیم که «احتمال وقوع پدیدۀ الف n است». ممکن است خود این تصدیق را از راه استدلالی معتبر و با استفاده از مقدمات یقینی، و از جمله قوانین حساب احتمالات نتیجه گرفته باشیم...مطالعه بیشتر...
علوم نظری به وسیله استدلال به گزارههای بدیهی ارجاع میشوند و بدین وسیله اعتبار مییابند. اما باید دید اعتبار خود این استدلالها به چیست. پاسخ این است که استدلالهای معتبر نیز همانند گزارهها دو دسته...مطالعه بیشتر...
از آنجا که در تصدیقهای نظری، اشراف حضوری به واقعیت نداریم، مطابقت این گونه تصدیقها را با واقعیت مستقیماً نمیتوانیم احراز کنیم. بنابراین، تنها راه برای احراز مطابقت آنها با واقع، راه...مطالعه بیشتر...
با توجه به تعریف اقسام تصدیق بدیهی (اولی و وجدانی) روشن میشود که این تصدیقها مستقیماً از علوم حضوری به دست میآیند. بدین ترتیب، گرچه این تصدیقها از سنخ علم حصولیاند، و علم ما (خود این تصدیقات)...مطالعه بیشتر...
در بدیهی اولی تصور مفاهیم بهکار رفته در گزاره و رابطه آنها برای تصدیق و حکم کافی است؛ اما در بدیهیات وجدانی افزون بر آنکه به تصور مفاهیم بهکاررفته در آنها نیازمندیم، باید علم حضوری دیگری نیز در...مطالعه بیشتر...
ما برخی تصدیقها را بدون اتکا به تصدیقهای دیگر میفهمیم، و برخی را با اتکا و ارجاع به تصدیقهای دیگر، و دستۀ اول، را تصدیقهای بدیهی نامیدیم و دستۀ دوم را تصدیقهای نظری.
با توجه به اینکه تصدیقهای...مطالعه بیشتر...
واقعیتی که تصدیق دربارۀ آن سخن میگوید و میخواهد آن را نشان دهد دارای اقسامی است. از باب نمونه، صادق بودن این تصدیق که «من گرسنهام» به این است که واقعاً گرسنگی در من تحقق یافته باشد؛ صدقِ اینکه «آب...مطالعه بیشتر...
با توجه تعریف مفاهیم ماهوی، منطقی و فلسفی، میتوانیم برای هر یک، ویژگیهایی را تعیین کنیم که برای بازشناسی آنها از یکدیگر سودمند است:
ـ مفاهیم ماهوی، برخلاف مفاهیم منطقی و فلسفی، نشاندهندۀ چیستی...مطالعه بیشتر...
تصورهای کلی یا معقولات سه قسماند: مفاهیم ماهوی، مفاهیم فلسفی، و مفاهیم منطقی.
مفاهیم ماهوی
تصور حسی، تصوری جزئی است. از باب مثال، تصوری که از دیدن یک گل خاص برای ما پدید میآید، تصوری جزئی است....مطالعه بیشتر...
تصورهای جزئی اقسامی دارند که دو قسم از آنها، تصور حسی و تصور خیالیاند.
تصور حسی
هنگامی که گلی را نگاه میکنیم، تصوری از آن در ذهن ما شکل میگیرد. این تصور، که از راه حس بینایی حاصل شده، تصوری حسی...مطالعه بیشتر...