اشاره
آنچه در پي ميآيد مقالهي از حضرت آية الله مصباح يزدي ميباشد كه در «دومين همايش بينالمللي انديشه اسلامي»؛ ـ برگزار شده از سوي مركز سازماندهي فعاليتهي فرهنگي استانبول ـ در عيد غدير...مطالعه بیشتر...
بارزترین نمونۀ علم حضوری، علم به خویش است. با این حال، در بارۀ اینکه خود ما دقیقاً چه هستیم، بحثها و اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد. این نظرها با یکدیگر ناسازگارند و بنابراین، قطعاً همۀ آنها درست...مطالعه بیشتر...
خطا در علم حضوری اساساً بیمعناست؛ زیرا خطا هنگامی رخ میدهد که علم با معلوم مطابقت نداشته باشد، و این در جایی فرضشدنی است که میان شخص درککننده و چیزی که درک میشود واسطهای در کار باشد و آگاهی از...مطالعه بیشتر...
علم حضوری مانند نور، دارای مراتب، و شدت و ضعف است؛ زیرا چنان که گفتیم در این علم، خود واقعیت معلوم نزد عالم حضور دارد، و با توجه به اینکه موجودات از جهت مرتبۀ وجود با یکدیگر متفاوتاند و برخی کاملتر...مطالعه بیشتر...
یکی از نکاتی که در بارۀ علم حضوری باید به آن توجه داشته باشیم این است که معمولاً همراه با علم حضوری به چیزی، معرفتهایی از نوع حصولی نیز در بارۀ همان چیز وجود دارند. این معرفتها، یا مفاهیمی هستند که...مطالعه بیشتر...
برخی علوم حضوری به شرایط خاصی نیاز ندارند و همواره همراه عالِم هستند. مثلاً هر کسی همواره به خودش علم حضوری دارد، و برای اصل وجود چنین علمی، لازم نیست کاری انجام شود. اما برخی علوم حضوری تنها در...مطالعه بیشتر...
علم حضوری اقسامی دارد که در اینجا به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
1. علم به خود: هر کس وجود خود را مییابد، و در این آگاهی، خودش نزد خودش حاضر است، و به دیگر سخن، برای شناخت خود به مفهومی از...مطالعه بیشتر...
بیشک آگاهی ما از شادی خود، با آگاهی ما از شادی فردی دیگر بسیار متفاوت است. در واقع، آنگاه که شادیم، همان حالت شادی را درون خود مییابیم، اما آنگاه که از شادی کسی دیگر آگاه میشویم، همان حالتی را...مطالعه بیشتر...
معرفتشناسی در بارۀ مسائلی همچون چیستی و امکان معرفت، و نیز اقسام، راهها و اعتبار معرفتها بحث میکند.
هنگامی که موضوع بحث، مطلق معرفت باشد و به حوزهای خاص اختصاص نداشته باشد، آن را معرفتشناسی...مطالعه بیشتر...