با توجه به محتواي اعلاميه جهاني حقوق بشر و در مقام ارائة يک تعريف حداقلي و جامع ميتوان آن را اينگونه تعريف کرد: «حقوقي است که همة ابناي بشر يا همة آحاد يک صنف خاص، مثل زنان، کودکان و...، فارغ از...مطالعه بیشتر...
«قياس» به این معنی است که در مقايسة دو موضوع با يکديگر و دريافت مشابهت و اشتراک بين آنها، حکم يک موضوع به موضوع ديگر سرايت داده شود. قياس انواع گوناگوني دارد: قياس اولويت (مفهوم موافق)، قياس منصوص...مطالعه بیشتر...
اجماع به اتفاقنظر همه يا تعداد قابل توجهي از فقيهان بر حکمي شرعي، به گونهاي که اين اتفاقنظر، بتواند مستقلاً کاشف از رأي و نظر معصوم علیهم السلام باشد، اطلاق میشود. بيشتر فقيهان اهل سنت، پس از...مطالعه بیشتر...
عقل در قلمرو فقه و حقوق، دو نوع حکم دارد: گاه مستقلاً و فارغ از شريعت حکم ميکند؛ مثلاً به امانتداري و وفاي به عهد حکم کرده، آنها را واجب ميشمرد. به اين احکام در اصطلاح، مستقلات عقليه ميگويند....مطالعه بیشتر...
مقصود از سنت «آن بخش از قول، فعل و تقرير معصوم است که دربردارندة حکم شرعي باشد»؛ يعني دربارة احکام شرعي، هرچه معصوم بيان کند يا انجام دهد يا ديگري در حضور او سخني بگويد و يا کاري کند و او به گونه...مطالعه بیشتر...
منابع حقوق اسلامی عبارت از اموری است که کاشف از ارادة الهياند، اين منابع به لحاظ نوع کاشفيت از ارادة الهي، به دو دستة اصلي و فرعي قابل تقسيماند. منابع اصلي که با مراجعه به آنها ارادة الهي به طور...مطالعه بیشتر...
یکی از پرسشهایی که درباره قوانین حقوقی مطرح میشود این است که این قوانین را کجا باید جست و در کجا میتوان آنها را یافت؟ برای دستیابی به این قوانین به چه منابعی باید مراجعه کرد؟ این پرسش را به...مطالعه بیشتر...
مهمترين ضمانت اجرا در نظامهاي حقوقي غیردینی، ضمانت اجراي بيروني و دولتي، يعني ترس انسان از کيفر قانونشکني است؛ ولي اين ضمانت اجرا هميشه کارآمد نيست؛ زيرا ممکن است قانونشکني را از چشم دولت...مطالعه بیشتر...
نظام حقوقی اسلام به عنوان بخشی از شریعت اسلام، دارای ثبات و جاودانگی است و قوانین آن قابل تغییر نیست. این امر را دستکم میتوان به سه دليل مستند کرد: الف) قانونگذار در نظام حقوقي اسلام، خداوند...مطالعه بیشتر...
نظام حقوقی اسلام، به دلیل ابتنای آن بر علم خطاناپذير الهي، هم دارای انسجام درونی است، یعنی قوانین گوناگون نظام حقوقي اسلام با يکديگر سازگارند و هم دارای انسجام بیرونی است، به این معنا که اولاً...مطالعه بیشتر...