از نگاه اسلام، دایرۀ نجات، از دایرۀ حقانیت وسیع‌‌تر است، و غیر مسلمانان نیز، در شرایطی خاص، از دوزخ نجات می‌‌یابند. برای توضیح این مطلب، ذکر چند مقدمه لازم است:

1. اسلام انبیای پیشین را رسولان الهی، و دین ایشان را در زمان خودشان برحق، و مایۀ نجات پیروان ایشان می‌‌داند؛

2. لازمۀ نجات و رستگاری، ایمان قلبی به اعتقادات صحیح، و رفتار مطابق با ایمان است. به بیان دیگر، مجموع ایمان صحیح و رفتار مؤمنانه برای رستگاری لازم است؛

3. اطلاع از قانون، شرط لازمِ تکلیف است. در نتیجه، مجازات کردن افرادی که اطلاعی از قانون نداشته‌‌اند، ظالمانه است. بر همین اساس، در منطق قرآن، کسانی که حجت بر ایشان تمام نشده، یعنی پیام حق به ایشان نرسیده است، عذاب نخواهند شد: وَما کُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتّیٰ نَبْعَثَ رَسُولاً؛  «ما هرگز قومی را مجازات نمی‌‌کنیم، مگر آنکه پیامبری مبعوث کرده باشیم»؛

4. کسانی که اعتقاد دینی صحیحی ندارند، مانند غیر مسلمانان عصر حاضر، دو دسته‌اند: دستۀ نخست، افرادی که امکان دستیابی به دین حق را نداشته‌‌اند، مانند کسانی که در نقاط بسیار دوردست زندگی کرده‌‌اند و اطلاع از دین حق نیافته‌اند، یا کودکان و دیوانگان، که به ‌لحاظ ذهنی، توان فهم و ایمان به دین حق را ندارند. این گروه جاهلان قاصر نامیده می‌‌شوند، که از یک‌ سو، به دین حق جهل دارند، و از سوی دیگر، در این جهل، تقصیری نداشته‌‌اند؛ دستۀ دوم نیز افرادی که به لحاظ جغرافیایی، فرهنگی، ذهنی و مانند آن، امکان دستیابی به دین حق و ایمان به آن را داشته‌‌اند، ولی به دلیل بی‌اعتنایی یا دنیازدگی، در این باره کوتاهی کرده‌‌اند. این دسته افراد جاهلانِ مقصر نامیده می‌‌شوند.

با توجه به این مقدمات، می‌‌توان گفت نجات‌‌یافتگان عبارت‌اند از:

با توجه به توضیحات پیش‌‌گفته، دیدگاه اسلام در بارۀ کسانی که مستحق عذاب الهی‌اند نیز روشن می‌‌شود. کسانی که با پیام انبیای الهی روبه‌رو شده، و به دلیل عناد و لجاجت، یا ترجیح منافع شخصی خویش، از ایمان به پیامبران سر باز زده‌اند، رستگار نمی‌‌شوند. همچنین جاهلان مقصر، که امکان دسترس به پیام حق را داشته، ولی به دلیل بی‌‌اعتنایی در یافتن دین حق، کوتاهی کرده‌اند، عذری نخواهند داشت. همچنین کسانی که ادعای ایمان داشته، ولی مطابق دستورهای الهی رفتار نکرده‌‌اند (گناهکاران)، به میزان گناهان خویش مستحق عذاب خواهند بود.