فصاحت به معنای شیوایی کلمات و روانی تلفظ آنهاست و بلاغت به معنای رسایی و گویایی و دقت تعابیر در فهماندن مقصود است.

فصاحت و بلاغت قرآن به حدی است که تاکنون کسی نتوانسته است در این سطح کلامی بیاورد. خدای متعال کلمات قرآن را با شیواترین و زیباترین الفاظ نازل فرموده، و در آن سنجیده‌ترین و خوش‌آهنگ‌ترین ترکیبات را به کار گرفته است و به بهترین وجه، مقصود خویش را به مخاطبان می‌فهماند. گزینش این الفاظ در چنین ترکیبات متناسب و هماهنگی، با این معانی بلند و دقیق، تنها برای کسی ممکن است که هم بر ویژگی‌های الفاظ، معانی و روابط متقابل میان آنها احاطه داشته باشد و هم بتواند با در نظر گرفتن همۀ اطراف و جنبه‌های معانی مورد نظر و رعایت مقتضیات حال و مقام، بهترین الفاظ و عبارات را برگزیند. دلیل اینکه کسی نمی‌تواند مثل قرآن را بیاورد آن است که خدای متعال، هم هدفش را بهتر از همه می‌شناسد و هم حال بندگانش را بهتر از همه می‌داند و احاطه‌اش بر ترکیبات الفاظ نیز از همه بیشتر است. انسان هر قدر بخواهد نکته‌های مختلف را در نظر بگیرد، بالاخره ذهن محدودی دارد و بر همۀ جهات مسلط نیست. پس تنها خداوند است که می‌تواند هدف خویش را بر اساس مقتضای حال مخاطبان، به بهترین وجه بیان کند.

 نکتۀ درخور توجه، این است که اثری با این سطح از فصاحت و بلاغت، توسط فردی برای مردم بیان شد که هیچ پیشینه‌ای در این زمینه نداشت و پس از چهل سال، برای نخستین بار چنین سخنانی بر زبانش جاری شد.