وجود اختیار را با علم حضوری مییابیم. انسان دستکم در برخی موارد به نحو حضوری مییابد که افعالش محصول ارادۀ اوست؛ به طوری که میتواند در میان گرایشهای متضاد، یکی را برگزیند. بنا بر این، با توجه...مطالعه بیشتر...
انسان از قوۀ اختیار به دو معنا، یعنی تأثیر خواست فاعل در فعل و گزینش آگاهانه میان امور مختلف برخوردار است؛ به این معنا که ما در میان گرایشهای متقابل، میتوانیم با خواست خویش، فعل مشخصی را به نحو...مطالعه بیشتر...
عقلْ قوۀ شناختی و ادراکی ویژهای است که شناختهای گوناگونی را در اختیار انسان قرار میدهد. عقل نیرویی ادراکی است که به نحو مستقل یا با استفاده از دیگر راههای شناخت، کارکردهای گوناگون معرفتی را...مطالعه بیشتر...
گرایش یا میل درونی به کمال، از دیگر ابعاد سرشتی انسان است که هر کس به نحو حضوری آن را در خود مییابد. وقتی به درون خویش مراجعه میکنیم، میبینیم که همواره گرایشی درونی ما را به سمت کمال فرا می...مطالعه بیشتر...
در یک دستهبندی کلی، نفس سه بُعد سرشتی دارد: بینشی، توانشی و گرایشی. این امور داشتههایی است که انسان آنها را با اختیار خویش کسب نکرده است.
از آنجا که سرشت با علم حضوری قابل درک است. از...مطالعه بیشتر...
یکی از ادلۀ عقلی اصالت نفس، تغییرناپذیری نفس در مقابل تغییرپذیری بدن است. با توجه به تغییرپذیری دائمِ تمام اجزای بدن انسان و بقای نفس او از کودکی تا آخر عمر، نتیجه میگیریم که حقیقت انسان را نفس...مطالعه بیشتر...
نوع رابطه نفس و بدن، نفوذ و حلول نیست؛ زیرا از آنجا که نفسْ مجرد است، و نیز نفوذ و حلول در وجودِ مادی، نشانِ مادیت نفوذکننده و حلولکننده است، امر مجرد نمیتواند در امری مادی نفوذ و حلول کند....مطالعه بیشتر...
برخی از شواهد تجربی، وجود نفس (ساحتی غیر از این بدن) را تأیید میکنند مانند:
1. پدیدۀ آتوسکپی (مشاهدۀ جسم خود): گاهی برخی بیماران، از نقطهای خارج از بدن، جسم خویش را مینگرند و پس از...مطالعه بیشتر...
یکی از ادلۀ عقلی بر اثبات وجود ساحت دوم برای انسان، استناد به «من» ثابت انسان است. این برهان چنین تقریر میشود:
1. ما «من ثابت» یا «هویت یگانۀ» خود را با علم حضوری، که خطاناپذیر است، درک می...مطالعه بیشتر...
هر یک از ما انسانها، وجود امری مجرد به نام «علم» را بدون هیچ واسطۀ ذهنی، به علم حضوری در خود مییابیم.
به دلیل تجرد علم، باید حقیقتی مجرد در کار باشد که علم برای او حاصل شود؛ زیرا امکان...مطالعه بیشتر...